اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، روز یکشنبه ۲۴ آبان، در نشست خبری هفتگی، به بیان مهمترین مواضع، تصمیمات و اقدامات دستگاه دیپلماسی پرداخت.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره گزارش اخیر مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی و مطالبه برخی افکار عمومی در ایران برای خروج از معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) گفت: آژانس تحت تأثیر رویکردهای جانبدارانه برخی مدیران و همچنین نفوذ آمریکا و برخی کشورهای اروپایی، بر روش پیشین خود یعنی گزارشدهی یکسویه درباره برنامه هستهای ایران پافشاری میکند.
اسماعیل بقائی با اشاره به انتشار گزارشهای آژانس پیش از انتشار رسمی از طریق برخی رسانههای غربی اظهار کرد: این نخستین بار نیست که گزارشهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی، پیش از انتشار رسمی، از طریق برخی رسانههای غربی منتشر میشود. این نقصی است که آژانس باید با آن برخورد کند؛ البته اگر ارادهای برای این کار وجود داشته باشد. به نظر میرسد این امر تعمدی است.
وی ادامه داد: فارغ از بحث شکل انتشار گزارشها، آژانس بینالمللی انرژی اتمی تحت تأثیر رویکردهای جانبدارانه برخی از مدیران و همچنین تحت نفوذ آمریکا و برخی کشورهای اروپایی، بر روش پیشین خود پافشاری میکند؛ یعنی گزارشدهی یکسویه درباره برنامه هستهای ایران. این رویکرد هم به اعتبار آژانس بهعنوان نهاد صلاحیتدار بینالمللی در موضوع هستهای لطمه زده و هم مسئولیت آژانس را در پی خواهد داشت.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: اقداماتی که انجام شده، یعنی بهانهسازی برای تشدید فضا درباره برنامه هستهای ایران، سودی برای آنها نداشته است؛ زیرا در دورههای قبلی نیز گزارش ارائه کردند و قطعنامه صادر شد که به طرح موضوع در شورای امنیت منجر شد، در حالی که میدانیم دو عضو دائم شورای امنیت اساساً با این رویکرد موافق نیستند و کلیت موضوع اسنپبک را غیرقانونی میدانند. این موضوع باعث شده است که در سطح شورای امنیت سازمان ملل متحد نیز با نوعی انشقاق مواجه باشیم که به مسائل دیگر هم تسری پیدا کرده است.
وی با اشاره به بخش دیگری از گزارش اخیر آژانس گفت: نکته حائز اهمیت در این گزارش آن است که آژانس ظاهراً برای نخستین بار مجبور شده به این واقعیت اعتراف کند که حملات صورتگرفته علیه تأسیسات هستهای ایران، وضعیتی بیسابقه ایجاد کرده و باعث اختلال در فعالیتهای آژانس در ایران شده است.
بقائی تصریح کرد: با وجود این، انتظار میرفت و همچنان انتظار میرود که آژانس بدون لکنت زبان و بهسرعت این واقعیت را بیان کند که دلیل و علت اصلی وضعیت فعلی، تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران بوده است. در دو نوبت، در حین مذاکرات، به ایران حمله شد و تأسیسات هستهای تحت پادمان ایران مورد تعرض قرار گرفت. متأسفانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی، شورای حکام و شخص مدیرکل تاکنون این واقعیت عریان را نادیده گرفتهاند. مادامی که این وضعیت ادامه داشته باشد، نمیتوانیم انتظار تحولی در همکاریهای ایران و آژانس داشته باشیم؛ زیرا خود آژانس نیز معترف است که حملات آمریکا و اسرائیل علیه تأسیسات هستهای ایران باعث ایجاد این وضعیت شده است.
وی درباره احتمال خروج ایران از معاهده NPT نیز گفت: این موضوعی است که باید در نهادهای ذیربط و بر اساس فرایندهای قانونی مربوطه درباره آن تصمیمگیری شود. مادامی که عضو معاهده NPT هستیم، به تعهدات مندرج در آن نیز پایبند خواهیم بود.
مسئله فلسطین، مسئله انسان معاصر است
سخنگوی وزارت امور خارجه در بخشی از سخنان خود با اشارهای کوتاه به مسائل جاری در فلسطین گفت: وضعیت بسیار فاجعهبار انسانی در غزه، وجدان هر انسان آزادهای را به درد میآورد. در پی این دو سه هفته، تعداد زیادی از فلسطینیان، بهویژه کودکان و زنان، به دلیل سیلاب، باران و سرما به شهادت رسیدند و همچنان در کل غزه، مردم فلسطین با انواع و اقسام جنایات رژیم صهیونیستی دستبهگریبان هستند. در کرانه باختری هم وضعیت خیلی بهتر نیست. بیان مظلومیت فلسطین در واقع فریاد زدن برای انسانیت است. هم کشورهای اسلامی وظیفه و رسالت دارند برای اقدام عملی، و هم کل جامعه بینالمللی؛ به خاطر اینکه موضوع فلسطین، موضوع عربی یا موضوع منطقهای یا موضوع اسلامی نیست. مسئله فلسطین، مسئله انسان معاصر است.
مسئولیت کشورهای اروپایی در قبال تبعات تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران محرز است
تمامی مواردی که نشاندهنده نقش کشورهای منطقه در کمک به آمریکا برای حمله به ایران است، مستند شده و از طریق مجاری دیپلماتیک، بهصورت مستقیم به این کشورها اعلام شده است. جمهوری اسلامی ایران قطعاً این موضوع را با جدیت پیگیری خواهد کرد. مسئولیت این دسته از کشورهای منطقه در قبال پیامدها و تبعات تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران محرز است.
وی خاطرنشان کرد: این موضوع آنقدر روشن و آشکار است که حتی اگر مقامهای آمریکایی نیز به آن اعتراف نمیکردند، برای ما روشن بود. موشکها، پهپادها و هواپیماهایی که از پایگاههای نظامی مستقر در این کشورها به پرواز درآمدهاند، کمکهای لجستیکی و پشتیبانی ارائهشده به قوای متجاوز و همچنین پایگاههایی که در این کشورها تخریب شدهاند، همگی نشانههای مشارکت آنها در این تجاوز است.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در ادامه گفت: بار دیگر تأکید میکنیم که هیچ اقدامی از سوی ایران علیه حاکمیت این کشورها صورت نگرفته است. اقداماتی که ایران در دفاع از خود انجام داده، بر اساس ماده ۵۱ منشور ملل متحد، ماهیتی کاملاً دفاعی داشته و صرفاً پایگاهها و داراییهای نظامی آمریکا را که برای حمله به ایران مورد استفاده قرار گرفتهاند، هدف قرار داده است.
آمریکا دیپلماسی و مذاکره را از معنا تهی کرده است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره ادعاهای متناقض مقامات آمریکایی درباره مذاکره و اینکه آیا اساساً کسی در جهان میتواند کمترین جدیتی در ادعاهای آنها درباره پایبندی به دیپلماسی و مذاکره ببیند؛ گفت: ما به اختلافات و دعواهای داخلی آنها کاری نداریم، اما این یک واقعیت است که آمریکا دیپلماسی و مذاکره را از معنا تهی کرده است. دیپلماسی و مذاکرات دیپلماتیک همواره ابزاری برای جلوگیری از تنش و برقراری صلح بودهاند؛ اما آمریکا در دو نوبت و در فاصله کمتر از ۹ ماه، از دیپلماسی بهعنوان ابزاری برای کمین کردن و شبیخون زدن استفاده کرده است.
وی ادامه داد: از این منظر، طبیعی است که جهان با سوءظن به ادعاهای دیپلماتیک آمریکا نگاه کند. قطعاً هر کشوری، بهویژه کشوری مانند ایران که تجربه بسیار سنگینی از تعامل با آمریکا دارد، موظف است در هر فرایند و روندی، این تجربیات را با دقت مدنظر قرار دهد و در تصمیمگیریهای دیپلماتیک خود از آنها بهره بگیرد.
ایران از حق خود برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای صرفنظرنمیکند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره طرح احتمالی آمریکا برای صرفنظر کردن ایران از برنامه هستهای خود در جریان مذاکرات گفت: سیاست اعلامی آمریکا از ابتدا این بوده است که ایران از حق خود طبق معاهده منع اشاعه برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای صرفنظر کند؛ این موضوع را نیز خیلی صریح اعلام کردند، اما ایران طرفی نیست که از حق بنیادین خود، حق حاکمیت خود و حقی که در معاهده منع اشاعه پیشبینی شده است، بگذرد.
M.Pakravan